Bij het ontwikkelen van innovatieve technologische oplossingen, zoals webapplicaties en mobiele apps, komt heel wat kijken. Zeker bij complexe projecten is het succes van veel verschillende factoren afhankelijk. In dit artikel zet Floris Vlasveld van Inspire 5 tips op een rij waarmee je de kans op een succesvol verloop van jouw innovatieve technologieproject flink kunt vergroten.
1. Stel de gebruiker centraal
Niet voor niets tip nummer 1: betrek gebruikers zo veel en zo vroeg mogelijk bij de realisatie van je oplossing. Immers, als eigen ideeën en wensen niet of onvoldoende worden getoetst dan leiden verkeerde aannames tot foute beslissingen en neemt de kans op falen toe. Technologie die technisch perfect in elkaar zit, maar geen aansluiting vindt bij gebruikers is uiteindelijk waardeloos. Of zoals Jakob Nielsen het ooit zei: “Bad usability equals no customers.”
Het is lange tijd de trend geweest om zo veel mogelijk functies in een softwarepakket te stoppen. Apps voor smartphones en tablets hebben voor een mentaliteitsverandering gezorgd. Eindgebruikers willen liever een beperkte verzameling functies die fantastisch werkt dan een oplossing waaraan niets ontbreekt. Reserveer dan ook voldoende budget voor het verfijnen van de gebruiksvriendelijkheid en durf minder belangrijke functies te laten vallen.
2. Zorg voor een realistische planning en lever in stappen
Besef dat het ontwikkelen van gebruiksvriendelijke, betrouwbare technologie één van de meest complexe taken is die er bestaat. Bij dat proces komt heel wat kijken: het maken van het interactieontwerp en het visueel ontwerp, het uitdenken en selecteren van technieken, het programmeren van de ‘backend’ (serverzijde), het programmeren van de ‘frontend’ (browser- of appzijde), het schrijven van interfaceteksten en documentatie, het testen van de oplossing (vaak op meerdere apparaten), het samen met de hostingprovider (in ons geval True) nauw samenwerken om de hostingomgeving in te richten, het uitrollen van de applicatie, enzovoort.
Het is belangrijk om een zo realistisch mogelijke inschatting van tijd en kosten te maken. Een iteratieve werkwijze, zoals Scrum, helpt om tijd en budget binnen de perken te houden. Door te focussen op het realiseren van de meest belangrijke functies en die functionaliteit in kleine stappen op te leveren, wordt voorkomen dat het project uiteindelijk geen werkelijke meerwaarde voor de eindgebruiker oplevert.
3. Zet kwaliteit op de agenda
Wil je snel een werkend prototype laten maken om bepaalde aannames te toetsen? Of zijn de gebruikerswensen grotendeels duidelijk en wil je een duurzame oplossing laten ontwikkelen? In beide gevallen is het belangrijk om expliciet na te denken over het gewenste kwaliteitsniveau.
Klanten en leveranciers spreken doorgaans te weinig over het gewenste kwaliteitsniveau van een oplossing, zowel vanuit functioneel als technisch perspectief. Met functionele kwaliteit bedoelen we de mate waarin de oplossing de gebruiker op een prettige wijze in staat stelt om zijn of haar doelen te behalen. Een oplossing die technisch zeer hoogstaand is, maar in de praktijk nauwelijks bruikbaar is voor de eindgebruiker, kent een lage functionele kwaliteit. Technische kwaliteit wordt onder meer bepaald door de stabiliteit, snelheid, veiligheid en uitbreidbaarheid van de oplossing. Developers kunnen diverse maatregelen nemen om de technische kwaliteit te verhogen, zoals een testgedreven ontwikkelproces, code reviews en pair programming met collega-developers en nauwkeurige registratie van bugs en andere bevindingen.
Het is dus aan te raden om bij de selectie van een developer te praten over wat de bureaus op je shortlist doen op het gebied van de functionele en technische kwaliteit. Vraag zo nodig om concrete voorbeelden.
4. ‘Release early, release often’
Een veelvoorkomende vraag voor en tijdens het realisatieproces: hoe gaat de app, website of webapplicatie in de praktijk écht gebruikt worden? Als je gebruikers bij de ontwikkeling van de oplossing wilt betrekken en zo de kans van slagen vergroot dan is niets zo effectief als het daadwerkelijk lanceren van een nieuwe versie van de software. Dat is immers de meest betrouwbare toets en geeft hard bewijs óf en hóe gebruikers de nieuwe functionaliteit gebruiken.
Door kleine verbeteringen aan de oplossing regelmatig ‘in het echt’ te lanceren, kan waardevolle feedback van gebruikers verzameld worden. De verzamelde feedback dient vervolgens als input voor de volgende versie van de software. Daarbij kun je eventueel gebruikmaken van A/B-testsoftware zoals Visual Website Optimizer om statistisch te bewijzen dat een verandering daadwerkelijk een positief effect heeft.
In dat kader heeft het concept van het ‘minimum viable product’ de afgelopen tijd flink aan bekendheid gewonnen. De gedachte is om zo snel mogelijk de meest basale versie van een applicatie of specifieke functie te lanceren die waarde voor de eindgebruiker heeft, ook al is de uitwerking nog niet perfect. Zo kan de functionaliteit in de praktijk getoetst worden en voorkom je dat je veel tijd en geld investeert in een idee dat niet aanslaat. Een inmiddels beroemde uitspraak van LinkedIn-oprichter Reid Hoffman: “If you are not embarrassed by the first version of your product, you’ve launched too late.”
5. Kies de juiste technologie
Voor het ontwikkelen van innovatieve apps, webapplicaties en websites bestaat een scala aan technologie. Het is belangrijk om actief betrokken te zijn bij de technologiekeuze en daarover met het developmentteam in gesprek te gaan. Die keuze is namelijk erg belangrijk, want als je eenmaal voor een technologie hebt gekozen dan kun je die in veel gevallen niet of slechts met veel moeite veranderen. Heb je zelf geen technische kennis dan kan het de moeite waard zijn er een expert bij te betrekken.
Een belangrijk aandachtspunt dat hiermee samenhangt, is of je voor open source of proprietary technologie kiest. Proprietary technologie is eigen technologie van een leverancier en dat heeft vaak als nadeel dat je als opdrachtgever niet volledig eigenaar van de broncode wordt. Opensourcetechnologie kent dat nadeel niet. Belangrijk dus om hierover het gesprek met je leverancier(s) aan te gaan.
Het is overigens af te raden om álle technische keuzes helemaal op voorhand te willen maken. Het is beter om de expertise van het ontwikkelteam te benutten en hen al gaande het project de beste oplossingen te laten selecteren. Soms heeft de opdrachtgever zichzelf om verschillende redenen al vastgelegd op een bepaalde technologie. Het kan lonen om desondanks toch van die keuze af te wijken. Een goed ontwikkelteam kent de voor- en nadelen van verschillende ontwikkelmethoden, programmeertalen en platforms en kan je daarover informeren.
Over Floris Vlasveld
Dit blogartikel is geschreven door gastauteur Floris Vlasveld. Hij is directeur van Inspire, dat organisaties zoals zorgverleners, goede doelen, kennisinstituten en educatieve uitgevers helpt te innoveren met behulp van technologie.
